ik-kracht in de betekenis economie

Waarom ‘ik-kracht’ van belang is voor de betekenis economie.

In de vakantie las ik The Fountainhead  van de schrijfster Ayn Rand[i]. Ruim 800 pagina’s vol intriges, macht en verborgen agenda’s met een paar personages die daar niet of met tegenzin aan meedoen. De scenes deden me denken aan oude televisiesoaps als Peyton Place, Dallas of Dynasty. Het verhaal speelt in de jaren ’30 van de vorige eeuw in New York. Het is een lofzang op het individualisme. De schrijfster is aanhangster van het Laissez-Fair kapitalisme en daar past een ver doorgevoerd individualisme goed bij.

Hoofdpersoon Howard Roark is super individualistisch. Hij heeft genoeg aan zichzelf en doet niet mee met het ellenbogen werk van anderen. Als architect wil hij gewoon zijn gebouwen realiseren, compromisloos. Klant vindt het mooi of niet, geen inspraak. Dan maar geen opdracht en op een houtje bijten. Geen geslijm en gelik. Hij wordt niet boos op anderen als hem iets niet bevalt. Hij trapt niet naar beneden om zichzelf omhoog te werken. Hij is niet uit op persoonlijk gewin ten koste van anderen. Hij kent geen medelijden, niet met zichzelf en niet voor anderen. “Er is iets fout aan de wereld als medelijden een deugd is”, bedenkt hij zich ergens[ii]. Hij laat zich niet afleiden of beïnvloeden. 

Tot zover deze onwerkelijke romanfiguur. In real life laten we ons steeds beïnvloeden. Dat begint al in onze kinderjaren en gaat daarna gewoon door. Het grote aantal goede doelen gedijt goed op medelijden. De roman inspireert wel om eens stil te staan bij al die invloed: Wat is van jou en wat heb je (onbewust) meegenomen van anderen? Ben jij wat je anderen laat zien?

‘The meaning of life is to find your gift. The purpose of life is to give it away.’ – Pablo Picasso

Je leert jezelf kennen in de reacties van anderen. Situaties die iets in je los maken. Vervaagde en vertekende herinneringen die plots weer betekenis krijgen. Een individu worden gaat met vallen en opstaan. Als dit proces leidt tot individualisme zoals bij Howard Roark is er in mijn optiek iets fout gegaan. Als het in dit proces niet gaat over verbondenheid met de ander dan ben je alleen het ego aan het voeden. ‘Ik ben omdat wij zijn’ zeggen ze in Zuid Afrika. Zoiets als: ‘het collectief zit in mij, daar moet ik zuinig op zijn.’ Daarom is de uitkomst van jezelf leren kennen, van de innerlijke leerweg, uiteindelijk dienstbaarheid en altruïsme.

‘Bij elk menselijk avontuur, hoe uniek het ook schijnt, raakt de hele mensheid betrokken.’ – Jean-Paul Sartre

Individu en collectief horen bij elkaar. Ik zie het collectief als de ziel van de mensheid maar ik zie ook dat elk mens uniek is. En dat juist die uniciteit de individuele bijdrage is aan het geheel. Dus zonder anderen kan het niet. Het lijkt of de wereld dat voelt. De relatie in ‘Ik ben omdat wij zijn’ is nog nooit zo zichtbaar geweest. Mensen zijn zich steeds meer bewust van de gevolgen van hun handelen en hoe dat andere mensen weer raakt. We zien wat de impact is van de spullen die we kopen, de situatie in de kledingindustrie, de situatie in de mijnen voor zeldzame metalen, de milieu gevolgen voor ons vlees, de beelden van stranden vol plastic, enz.

Mensen zoeken massaal betekenis in hun werk. Ik merk het bij al mijn klanten. Het individu, het ‘ik’ is collectief ondergesneeuwd in een economie die niet meer dienstbaar is. Het individu heeft daarin geen betekenis. Op de een of andere manier gaat het over de vraag: ‘En ik dan?’ En die ‘ik’ wil ergens bij horen, van betekenis zijn. Het ‘ik’ wint aan kracht maar het perspectief is niet individualistisch als van Howard Roark maar Zuid Afrikaans: als ik niet ben dan zijn wij ook niet. Laten we optimistisch zijn. Als coach draag ik mijn stukje bij aan dat ideaalbeeld: mensen die van betekenis willen zijn en een bijdrage willen leveren aan hun omgeving. 

Voor vrijblijvend contact: 0623550670 of verder@gerardvanrijnsoever.nl

[i] NL vertaling: De Eeuwige Bron, 1943 

[ii] Oorspronkelijke tekst: ‘…. Hij dacht dat er iets verschrikkelijk verkeerd moest zijn aan een wereld waarin dit monsterlijke gevoel een deugd werd gevonden. … ‘

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *