Elkaar vasthouden

Elkaar vasthouden.

Ik herinner mij dat ik als 13 jarige (denk ik) hoorde dat de zon ooit zou ophouden met schijnen en dat dan al het leven op aarde dood zou gaan. Ik was verbaasd. Misschien is verbaasd niet het juiste woord. Met stomheid geslagen… of perplex… of geschokt,.. of misschien ook wel nieuwsgierig; Verbaasd en nieuwsgierig, dat is het geweest denk ik. Hé.., wat dan…, maar…, en hoe gaat…, …?

Het is niet omdat het dan donker wordt op aarde. Over ongeveer 5 miljard jaar slokt de zon de aarde op omdat de zon steeds groter wordt. In de miljoenen jaren daaraan voorafgaand is door de hitte leven op aarde al niet meer mogelijk. Waarschijnlijk had ik als 13 jarige nog geen goed ontwikkeld tijdgevoel. In ieder geval kon ik wat ik om mij heen zag niet rijmen met deze onheilstijding. Wat moeten wij dan? Waarom is er geen paniek? Waarom stapt mijn vader onbekommerd op de fiets naar zijn werk, met een lunchpakketje op de bagagedrager? Ik voelde me ontredderd, snapte er niets van. Zouden we dan niet bij elkaar moeten gaan zitten? Plannen maken voor dat moment? Elkaar vasthouden?

En nu bijna 50 jaar later een déjà vu! Iets van dat gevoel is al die tijd blijven hangen en steekt nu weer de kop op: Het IPCC klimaat rapport is alarmerend. Hoe kan het dat er geen paniek uitbreekt? Dat er niet per direct maatregelen van kracht worden die de op handen zijnde rampspoed teniet doet? Wat ik in artikelen lees over het IPCC klimaat rapport zou toch alarmerend moeten zijn. Over enkele generaties is leven bijna onmogelijk op planeet aarde. Toen had ik geen beelden bij het einde van de aarde. De beelden zijn er nu wel: Gesmolten gletsjers, droge rivieren, gesmolten poolkappen, gestegen zeeniveau. Een afwisseling van stormen, droogtes, bosbranden, onleefbare temperaturen en zeer heftige regenbuien die de droge rivierbeddingen doet overstromen. Oogsten mislukken, de hele logistieke wederzijdse afhankelijkheid die we met handel hebben opgebouwd valt in duigen, mensen zoeken een beter bestaan elders. Niet alleen mensen, ook dieren en insecten die vreemde ziekten meebrengen,…

Maar morgen loopt de wekker weer af om op tijd aan het werk te zijn.

Men hoort het nieuws en gaat gewoon door. Ons maatschappelijke systeem staat op instorten maar vandaag moeten we nog even geld verdienen, containers vol met spullen uit Azië kopen en olie oppompen. Hoe absurd is dat? Help! Ik ben geen heilige en ik kan vast meer doen dan ik nu al doe om het klimaat te ontzien maar het zou de wereld helpen als politici het serieus nemen en acties breder worden gestimuleerd. Waarom is er geen paniek?

“I want you to panic!” Greta Thunberg.

Ik vraag me af wat ik in mijn werk kan doen. Zal ik loopbaanactivist worden zoals Jan Woldendorp, docent bij Saxion hogeschool, hier betoogt? Maar is het idee van loopbaan, carrière sowieso nog wel van deze tijd? Stijgen op de maatschappelijke ladder van succes. Is dat niet een afspiegeling van ons economische systeem van meer en beter en nog meer en nog beter? Is dat niet onderdeel van de economische groeispiraal die ons met dit klimaatprobleem heeft opgezadeld? Is het niet tijd voor een andere kijk op werk en loopbaan?

Het klassieke economische denken begint met kapitaal, grondstoffen en arbeid. Ik ben geen econoom maar van dit trio is het deel arbeid wel mijn ding. Frederick Taylor is degenen die daar een stempel op drukte [wiki]. Eind 19de eeuw, tijdens de opkomst van de massaproductie, deed hij onderzoek naar hoe je mensen zo doelgericht mogelijk kon inzetten. De mens als onderdeel in het industrieproces, als stukje van de lopende band. Hij introduceerde Human Resource ‘avant la lettre’. In de loop der tijden is veel kritiek op zijn zienswijze verwerkt in betere processen en socialer HRM. Wat bleef is dat het in Human Resource nog steeds gaat over de vraag hoe je mensen kunt bewegen tot grotere productie, betere efficiëntie e.d. Persoonlijke groei is nu het middel; jezelf worden, gelukkig zijn. Maar nog steeds als een instrument, een ‘human resource’, in het bedrijfsmodel. Persoonlijke groei resulteert in een beter bedrijfsresultaat. Gelukkige mensen presteren beter. Zo gezien is het doel presteren, niet gelukkig zijn. (Al eerder schreef ik er over [link])

“De mens kan zichzelf niet losmaken van de natuur want dat zal zijn ondergang zijn.”
Maasai chief Mokompo Ole Simel (in de film Down to Earth)

Geluk, – en gezondheid en welzijn – is zo de ratrace van de groei economie ingeslopen. Terwijl aan de andere kant van die ratrace de mensen eruit vallen. We lezen over een fenomeen als bullshit jobs en in het nieuws kunnen we lezen over toenemende aantallen burn out, opgebrande medewerkers; waarschijnlijk zijn we helemaal niet zo gelukkig met ons werk. De vragen die mijn collega’s en ik krijgen gaan vaker over zingeving dan over loopbaanstappen en carrière. En geld is eerder een belemmering dan een doel.

Dankjewel dogma van de groei economie, je hebt veel betekend maar je bent al een tijdje over je houdbaarheidsdatum heen. De resources raken opgebrand, zowel de menselijke als de natuurlijke resources! Van het trio arbeid, grondstoffen en kapitaal blijft zo alleen kapitaal over. Zo blijkt uiteindelijk dat kapitaal ‘an sich’ geen waarde heeft. Tijd voor echte waarde.  Zouden we niet bij elkaar moeten gaan zitten? Duurzame plannen maken voor de toekomst? Elkaar vasthouden? Al is het maar figuurlijk. Kan arbeid iets zijn van elkaar gunnen, van een persoonlijker relatie dan een arbeidscontract?

Economie en arbeid moeten anders. Voor mij. Voor jou. Voor mijn en jouw kinderen. Het kan niet dat het leven op aarde afhankelijk is van een renderend bedrijfsmodel. Loopbaancoaching gaat wat mij betreft voortaan over de zoektocht naar hoe je kan bijdragen aan de strijd (dat is het) voor een leefbare wereld. Met jouw persoonlijke groei bijdragen aan de leefbaarheid van de aarde.
Nu nog een ander woord voor loopbaan of carrière. Iemand een idee?

afbeelding: Les Travaux d’Alexandre, Rene Magritte, 1950.

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *